Fas'da (Morocco) Şirket Kurmak ve Ticaret Yapmak

Fas'ta (Morocco) Şirket Kurmak ve Ticaret Yapmak: 2026 Kapsamlı Rehber

Fas (Morocco), Afrika ile Avrupa'yı birbirine bağlayan stratejik konumu, istikrarlı ekonomisi ve yatırımcı dostu reformlarıyla Kuzey Afrika'nın en cazip yatırım merkezlerinden biridir. Cebelitarık Boğazı'na yalnızca 14 kilometre uzaklıktaki bu krallık, Avrupa Birliği, ABD ve birçok Afrika ülkesiyle imzaladığı serbest ticaret anlaşmaları sayesinde 1 milyardan fazla tüketiciye gümrüksüz erişim sunar. Bu rehberde Fas'ta şirket kurmak, vergi sistemi, maliyetler ve süreç adım adım ele alınmaktadır.

1. Neden Fas'ta Şirket Kurulmalı?

Fas, Dünya Bankası'nın iş yapma kolaylığı sıralamalarında Kuzey Afrika'nın önde gelen ülkelerinden biridir. Yabancı yatırımcıların çoğu sektörde %100 yabancı sermaye ile şirket kurmasına izin verilir ve yerleşik bir ortak zorunluluğu yoktur. Ülkenin başlıca avantajları şunlardır:

• Stratejik konum: Avrupa, Afrika ve Orta Doğu pazarlarına köprü niteliğinde erişim.
• Serbest ticaret ağı: AB, ABD, Türkiye ve çok sayıda Afrika ülkesiyle tercihli ticaret anlaşmaları.
• Modern altyapı: Tanca Med Limanı Akdeniz'in en büyük konteyner limanlarından biridir.
• Rekabetçi iş gücü maliyeti: Fransızca ve Arapça konuşan, giderek İngilizce bilen nitelikli genç nüfus.
• Cazip teşvikler: Serbest bölgeler ve Kazablanka Finans Şehri için özel vergi rejimleri.

Fas ekonomisi son yıllarda otomotiv, havacılık, yenilenebilir enerji ve tarımsal gıda sektörlerinde önemli bir dönüşüm yaşamıştır. Renault ve Stellantis gibi küresel üreticilerin fabrikaları, ülkeyi Afrika'nın en büyük otomobil üretim üslerinden biri haline getirmiştir. Bu sanayi ekosistemi, yan sanayi, lojistik ve hizmet alanlarında iş kurmak isteyen yabancı yatırımcılar için güçlü bir tedarik zinciri fırsatı sunar. Ayrıca Fas dirhemi (MAD) yönetilen bir kur rejimine sahiptir; bu da makroekonomik istikrara katkıda bulunur ve döviz risklerini görece öngörülebilir kılar.

Ülke, Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Alanı (AfCFTA) üyesi olarak 1,3 milyar nüfuslu bir pazara ayrıcalıklı erişim potansiyeli taşır. Bu durum, Fas'ı yalnızca yerel pazara değil, tüm Batı ve Kuzey Afrika bölgesine hizmet vermek isteyen ihracat odaklı şirketler için bölgesel bir merkez konumuna taşımaktadır.

2. Fas'ta Şirket Türleri

Yatırımcılar ihtiyaçlarına göre farklı tüzel kişilik türleri arasından seçim yapabilir. En yaygın kullanılan yapılar aşağıda özetlenmiştir.

2.1. SARL (Limited Şirket)

SARL (Société à Responsabilité Limitée), küçük ve orta ölçekli işletmeler ile yabancı yatırımcıların en çok tercih ettiği yapıdır. Yasal olarak asgari sermaye zorunluluğu bulunmaz; tek ortakla (SARL-AU) da kurulabilir ve ortakların sorumluluğu koydukları sermaye ile sınırlıdır.

2.2. SA (Anonim Şirket)

SA (Société Anonyme), büyük ölçekli yatırımlar ve halka açılmayı planlayan şirketler için uygundur. En az 300.000 MAD ödenmiş sermaye (halka açık şirketlerde 3.000.000 MAD) ve asgari beş hissedar gerektirir.

2.3. Serbest Bölge Şirketi

İhracat odaklı üretim ve hizmet şirketleri, Fas'ın endüstriyel hızlandırma bölgelerinde (eski adıyla serbest bölgeler) kurularak önemli vergi avantajlarından yararlanabilir.

2.4. Şube ve İrtibat Ofisi

Yabancı şirketler, Fas pazarına doğrudan tüzel kişilik kurmadan şube (succursale) veya ticari faaliyet yürütmeyen irtibat ofisi açarak da girebilir.

Fas'ta doğru şirket türünü seçmek, yalnızca kuruluş maliyetini değil, uzun vadeli vergi yükünü, yönetişim gerekliliklerini ve büyüme esnekliğini de belirler. Örneğin bir başlangıç girişimi genellikle esnek yapısı nedeniyle SARL ile yola çıkarken, yatırım toplamayı veya halka açılmayı planlayan büyük ölçekli projeler SA yapısını tercih eder. İhracata dayalı üretim yapan şirketler için ise serbest bölge statüsü, hem gümrük hem de vergi açısından belirgin avantajlar sağlar. Bu nedenle karar aşamasında iş modeli, hedef pazarlar ve finansman planı bütüncül olarak değerlendirilmelidir.

3. Şirket Kuruluş Süreci ve Adımları

Fas'ta şirket kuruluşu, büyük ölçüde Bölgesel Yatırım Merkezleri (CRI) üzerinden yürütülür ve dijitalleşme sayesinde giderek hızlanmıştır. Temel adımlar şunlardır:

1. Şirket adının onayı: OMPIC'ten (Sınai ve Ticari Mülkiyet Ofisi) negatif sertifika (certificat négatif) alınır.
2. Ana sözleşmenin hazırlanması: Şirket statüsü Fransızca olarak düzenlenir.
3. Sermayenin bloke edilmesi: Gerekli hallerde sermaye bir banka hesabına yatırılır.
4. Ticaret siciline tescil: Ticaret Mahkemesi nezdinde kayıt yapılır.
5. Vergi ve sosyal güvenlik kaydı: Vergi kimlik numarası ve CNSS (sosyal güvenlik) kaydı tamamlanır.
6. Resmi ilan: Resmi gazete ve yasal ilan bültenlerinde yayın yapılır.

Sürecin tamamı genellikle birkaç haftada tamamlanır; belge onayları ve banka hesabı açılışı zamanlamayı etkileyen başlıca faktörlerdir.

Bölgesel Yatırım Merkezleri (CRI), birçok idari işlemi tek çatı altında toplayarak yatırımcıların bürokratik süreçlerini basitleştirir. Elektronik başvuru platformları sayesinde negatif sertifika alımı ve tescil işlemlerinin bir kısmı çevrimiçi yürütülebilmektedir. Belgelerin resmi tercümesi ve noter onayı, yabancı ortakların pasaport ve imza sirküleri gibi evraklarının apostil şerhi taşıması sürecin sorunsuz ilerlemesi açısından kritiktir.

4. Fas Vergi Sistemi (2026)

Fas, 2026 yılında tamamlanan kapsamlı bir vergi reformuyla kurumlar vergisi oranlarını sadeleştirmiştir. Reform öncesindeki kademeli sistem yerini iki temel orana bırakmıştır. Güncel oranlar şöyledir:

• Kurumlar Vergisi (IS): Net vergiye tabi karı 100 milyon MAD'nin altında olan şirketler için %20; 100 milyon MAD ve üzeri için %35. Finans kuruluşları ve sigorta şirketleri için daha yüksek oranlar (%35–37,75) uygulanır.
• Asgari Vergi (Cotisation Minimale): Ciro üzerinden asgari 3.000 MAD veya %0,25.
• Katma Değer Vergisi (TVA): Standart oran %20; belirli mal ve hizmetlerde indirimli %10 ve diğer indirimli oranlar.
• Temettü Stopajı: 2026 mali yılı için %11,25 (kademeli olarak %10'a doğru azalmaktadır).
• Sosyal Dayanışma Katkısı: 1 milyon MAD üzeri karlar için %1,5–%5 arası.

Fas ayrıca Türkiye dahil 50'den fazla ülkeyle çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması imzalamıştır; bu da temettü, faiz ve gayrimaddi hak bedellerindeki stopaj yükünü düşürebilir.

Fas'ta faaliyet gösteren şirketler, iş amaçlı giderlerini (personel maliyetleri, kira, amortisman, finansman giderleri gibi) belirli koşullarla vergi matrahından düşebilir. Zarar mahsubu genellikle sınırlı bir süre için mümkündür ve amortisman düşük tutarların gider yazılmasına imkan tanır. Transfer fiyatlandırması kuralları, ilişkili şirketler arası işlemlerde emsallere uygunluk ilkesinin uygulanmasını gerektirir; bu nedenle çok uluslu grupların dokümantasyon yükümlülüklerine dikkat etmesi önemlidir.

Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları, özellikle Türkiye, Almanya ve AB ülkelerinden yatırım yapanlar için temettü ve gayrimaddi hak bedeli ödemelerindeki stopaj oranlarının düşürülmesini sağlayabilir. Uygun yapılandırma ile toplam vergi yükü önemli ölçüde optimize edilebilir; ancak bu her zaman profesyonel bir vergi danışmanıyla değerlendirilmelidir.

5. Kuruluş Maliyetleri ve Karşılaştırma Tablosu

Aşağıdaki infografik tablo, en yaygın şirket türlerini temel kriterlere göre karşılaştırmaktadır. Değerler Temmuz 2026 itibarıyla hazırlanmıştır ve gösterge niteliğindedir.

6. Yatırım Teşvikleri ve Serbest Bölgeler

Fas, yabancı yatırımı çekmek için güçlü teşvik mekanizmaları sunar. Endüstriyel hızlandırma bölgelerinde (serbest bölgeler) faaliyet gösteren şirketler, belirli koşullarla ilk yıllarda kurumlar vergisi muafiyeti ve takip eden dönemde indirimli oranlardan yararlanabilir.

Kazablanka Finans Şehri (CFC) statüsü, bölgesel merkez, finansal hizmetler ve profesyonel hizmet şirketlerine kalıcı olarak indirimli kurumlar vergisi oranı gibi ayrıcalıklar tanır. Turizm, tarım ve dışa dönük hizmet sektörlerinde de sektöre özgü teşvikler mevcuttur. Güncel oran ve koşullar için resmi kaynaklardan doğrulama yapılması önerilir.

7. İstihdam, Maaşlar ve İş Gücü

Fas, rekabetçi iş gücü maliyetiyle özellikle çağrı merkezi, üretim, tekstil ve dış kaynak (outsourcing) yatırımları için caziptir. 1 Ocak 2026 itibarıyla tarım dışı sektörlerde asgari ücret (SMIG) saat başına yaklaşık 17,92 MAD, yani aylık yaklaşık 3.400 MAD (yaklaşık 340 USD) düzeyindedir. İşverenler ayrıca CNSS kapsamında sosyal güvenlik primlerinden sorumludur.

Kentli iş gücünün büyük bölümü Fransızca konuşur; İngilizce bilenlerin oranı da hızla artmaktadır. Bu çok dilli yapı, Avrupa pazarlarına hizmet veren şirketler için önemli bir avantajdır.

Kurumsal bankacılık açısından Attijariwafa Bank, Banque Populaire ve BMCE (Bank of Africa) gibi köklü bankalar yaygın hizmet ağına sahiptir. Hesap açılışında bankalar, şirketin tescil belgelerini, faaliyet konusunu ve gerçek faydalanıcı bilgilerini talep eder. Kara para aklamayı önleme (AML) düzenlemeleri gereği, kaynak beyanı ve iş planı sunulması istenebilir.

8. Sık Yapılan Hatalar ve İpuçları

• Ana sözleşmenin ve resmi belgelerin Fransızca/Arapça gerekliliklerine dikkat edilmemesi gecikmelere yol açar.
• Banka hesabı açılışı için genellikle fiziki bir işyeri ve kayıtlı adres gerekir; bunu erken planlayın.
• Sektöre özel lisans ve izinler, kuruluş öncesinde araştırılmalıdır.
• Vergi teşviklerinden yararlanmak için faaliyet konusunun uygunluğu önceden teyit edilmelidir.

Ayrıca kuruluş sonrası uyum yükümlülükleri de göz ardı edilmemelidir. Şirketler düzenli olarak muhasebe kayıtlarını tutmak, yıllık mali tablolarını hazırlamak, KDV beyannamelerini periyodik olarak sunmak ve kurumlar vergisi beyannamesini yasal süresinde vermekle yükümlüdür. Bu süreçlerin yerel bir muhasebe uzmanı veya danışmanlık firması aracılığıyla yönetilmesi, cezai yaptırımların önüne geçilmesi açısından önerilir.

9. Öne Çıkan Yatırım Sektörleri

Fas, çeşitlenmiş ekonomisiyle farklı ölçekteki yatırımcılara uygun fırsatlar sunar. Aşağıdaki sektörler, son yıllarda en fazla yabancı sermaye çeken alanlar arasında öne çıkmaktadır.

9.1. Otomotiv ve Havacılık

Tanca ve Kenitra çevresindeki sanayi bölgeleri, otomotiv üretimi ve parça tedariki için güçlü bir ekosistem oluşturur. Havacılık kümesi ise Kazablanka çevresinde hızla büyümektedir. Bu sektörlerde yan sanayi ve mühendislik hizmetleri için ciddi bir talep bulunmaktadır.

9.2. Yenilenebilir Enerji

Fas, güneş ve rüzgar enerjisi yatırımlarında bölgesel bir lider olmayı hedeflemektedir. Noor Ouarzazate gibi büyük ölçekli güneş projeleri, temiz enerji tedarik zincirinde faaliyet göstermek isteyen şirketler için elverişli bir zemin sunar.

9.3. Turizm, Tarım ve Dış Kaynak Hizmetleri

Turizm, ülkenin geleneksel güçlü sektörlerindendir; tarımsal gıda işleme ve ihracatı da önemli bir potansiyel taşır. Fransızca ve Arapça konuşan iş gücü sayesinde çağrı merkezi ve BT dış kaynak (outsourcing) hizmetleri, Avrupa pazarına hizmet veren şirketler için maliyet avantajı sağlar.

Fas'ta şirket kurmak, doğru yapı ve doğru danışmanlıkla oldukça verimli bir yatırım kararıdır. World Company Setup olarak şirket tescili, banka hesabı açılışı, muhasebe ve vergi danışmanlığı dahil tüm süreçte yanınızdayız. Detaylı bilgi ve size özel teklif için iletişim sayfamız üzerinden bize ulaşabilir veya hemen teklif alabilirsiniz.

Kaynakça

1. PwC Worldwide Tax Summaries – Morocco Corporate Taxes (2026).
2. OMPIC (Office Marocain de la Propriété Industrielle et Commerciale) – Şirket tescil resmi bilgileri.